Folar Svača — Sveti Jovan i citadela

Opis

Folar je sitni gradski novac koji numizmatička literatura pripisuje **srednjovjekovnom Svaču (Šasu)**, gradu kod Šaskog jezera nedaleko od Ulcinja. Na aversu je **Sveti Jovan Krstitelj**, zaštitnik grada, sa žezlom koje se završava dvostrukim krstom i natpisom S IOHANES B. Na reversu je stilizovana citadela, simbol grada, sa natpisom koji se u katalozima čita CIVITAS SOVATI ili SOVACII CIVITAS — **„grad Svač“**.

Novac se datuje u drugu polovinu XIV vijeka: u literaturi oko 1375–1400, u katalogu Leu 1356–1392. **Tip je veoma rijedak**, sa malim brojem poznatih primjeraka. Prema tumačenju Miodraga Kirsanova, folar je služio lokalnoj trgovini na malo.

U XIV vijeku Svač doživljava privredni vrhunac, kada kuje i svoj novac; pod vlašću Balšića, krajem istog vijeka, gubi nekadašnju snagu. Oko 1470. sveden je na selo, a 1553. bio je potpuno pust. [1] Leksikon arheologije Crne Gore opisuje i ovaj folar: na aversu Sveti Jovan Krstitelj, na reversu stilizovana predstava grada. [2]

3D model je izrađen prema fotografijama primjerka ovog tipa: avers i revers su modelovani zasebno, sa punim reljefom, i spojeni u dvostranu kovanicu prave veličine (prečnik iz kataloga, debljina izvedena iz mase). Model je vjerodostojan 3D prikaz tipa, ne mjerni snimak primjerka; masa modela odgovara masi objavljenog primjerka (1,68 g), pa je reljef plići nego na ostalim modelima novca u zbirci. Za 3D štampu pripremljeni su avers i revers kao zasebni modeli.