Sëpatë bronzi

Përshkrimi

Kokë sëpate bronzi **me vesh** — hapjen për bishtin. Tehu zgjerohet si fushë dhe zgjatet poshtë, ndërsa trupi ngushtohet drejt veshit. Sipërfaqja mban gjurmë korrozioni, përfshirë **patinë të gjelbër**.

Ky objekt është botuar në **Leksikonin e arkeologjisë së Malit të Zi** të Akademisë Malazeze të Shkencave dhe Arteve, me mbishkrimin „Sëpatë bronzi e tipit shqiptaro-malazez, shek. XII–X p.e.s., Muzeu Vendor i Ulqinit“, dhe përshkruhet si **sëpatë bronzi e epokës së vonë të bronzit**, gjetje e rastësishme nga rrethina më e gjerë e Ulqinit. [1] Se është i njëjti ekzemplar shihet në fotografinë e Leksikonit: të njëjtat njolla patine të gjelbër dhe i njëjti kontur i veshit dhe i tehut. Metali nuk është analizuar për këtë projekt; materiali dhe datimi jepen sipas Leksikonit.

## Tipi shqiptaro-malazez

Sëpatat e këtij tipi janë të përhapura në Shqipërinë, Bosnjë e Hercegovinën, Malin e Zi, Kroacinë dhe Italinë jugore të sotme, dhe janë më të dendura **midis Shqipërisë dhe Malit të Zi**, prandaj aty kërkohet edhe punishtja ku u bënë. I vetmi thesar i dëshmuar me siguri nga Mali i Zi, ai i Kufinit, i gjetur rastësisht në shek. XIX dhe sot i shpërndarë nëpër muze nga Dubrovniku deri në Vjenë, kishte 20 sëpata, shumica të këtij tipi, sipas të cilave datohet në **shek. XII–X p.e.s.** Sëpata të veçanta të të njëjtit tip njihen nga Kotorri, nga rrethina e Vladimirit, nga Petroviqi (Crvena stijena), Donja Bijela pranë Nikshiqit, Kulini në Zavrh, rrethina e Kolashinit dhe Ostrelji pranë Bijelo Poljes. [2]

Në zërin për kështjellën e Oblikut, mbi kodrën Vladimir, Leksikoni shënon se në fshatin **Suma** nën atë kodër u gjet një sëpatë e këtij tipi. [3] Nëse është ekzemplari i Ulqinit, Leksikoni nuk e thotë, dhe evidencën e muzeut nuk e kemi parë. Pas figurinës parahistorike, sëpata është **objekti më i vjetër në këtë koleksion**.

## Skanimi 3D

Objekti u regjistrua me skanim 3D, pa prekje. Modeli burimor ka **2,9 milionë trekëndësha**, me brinjë mesatare trekëndëshi rreth **0,18 mm**: kjo është masa më e imët e formës që ruan modeli. Ngjyra e sipërfaqes u regjistrua në një teksturë 8.192 × 8.192 piksel, rreth 30,2 piksel për milimetër sipërfaqeje. Rrjeta është e mbyllur, prandaj prej saj u matën edhe sipërfaqja, 412,1 cm², edhe vëllimi, 156,7 cm³. Për uebin modeli u reduktua në 150.000 trekëndësha dhe teksturë 2.048 piksel; skanimi burimor ruhet për dokumentim, vizatim teknik dhe printimin e kopjeve.