Stema e familjes Michieli në gur

Përshkrimi

Pllakë guri me stemën në reliev të **shtëpisë patriciane venedikase Michieli**. Majtas mburojës është gdhendur shkronja A, djathtas shkronja M: **inicialet A M**. Shkronja A është ruajtur mirë; shkronja M është e dëmtuar, por dallohet qartë, dhe inicialet AM i shënon edhe etiketa e muzeut për objektin. [1] Pjesa e djathtë e pllakës është e thyer.

## Skanimi 3D

Objekti u regjistrua me skanim 3D, pa prekje. Modeli burimor ka **400.000 trekëndësha**, me brinjë mesatare trekëndëshi rreth **1,37 mm**: kjo është masa më e imët e formës që ruan modeli. Ngjyra e sipërfaqes u regjistrua në një teksturë 8.192 × 8.192 piksel, rreth 8,4 piksel për milimetër sipërfaqeje. Rrjeta është e mbyllur, prandaj prej saj u matën edhe sipërfaqja, 3.235 cm², edhe vëllimi, 9.463,2 cm³. Për uebin modeli u reduktua në 150.000 trekëndësha dhe teksturë 2.048 piksel; skanimi burimor ruhet për dokumentim, vizatim teknik dhe printimin e kopjeve.

## Çfarë është gdhendur

Mburoja ka formë venedikase, me buzë të ngritur, dhe fusha e saj është ndarë me breza horizontalë. Mbi breza qëndrojnë disqe të rrumbullakëta në reliev, që rrallohen drejt majës së poshtme. Renditja nuk u vlerësua nga fotografia, por u mat në skanimin 3D: në fushën e mburojës pesë rreshta, 4 – 4 – 3 – 2 – 1, dhe disku i pesëmbëdhjetë, më i madh se të tjerët, në kapitelin në formë kupole në majë të mburojës, të cilin buza e mburojës e kalon përsipër; poshtë tij nuk ka buzë horizontale. **Gjithsej pesëmbëdhjetë disqe**, në vargun 1 – 4 – 4 – 3 – 2 – 1. [2]

## Blazoni: blu, argjend dhe ar

Pikërisht ky varg është shënuar në armorialin e patriciatit venedikas nën emrin Michieli: „fasciato d'azzurro e d'argento, caricato da quindici bisanti d'oro, posti 1, 4, 4, 3, 2, 1“ — breza blu dhe argjendi, me pesëmbëdhjetë bizantë ari, të renditur 1, 4, 4, 3, 2, 1 (**Stemmi delle famiglie patrizie di Venezia, nr. 458**). [3] Kjo renditje nuk është e zakonshme në heraldikë. Në një kërkim sistematik në armorialin italian, nëpër 600 blazone me breza dhe disqe, vargu 1, 4, 4, 3, 2, 1 **del një herë, nën Michieli**, dhe „pesëmbëdhjetë bizantë“ dy herë, të dyja herët nën Michieli. [4]

**Guri nuk i ruan ngjyrat; i jep blazoni.** Sipas tij është ngjyrosur versioni i modelit 3D „Në ngjyrat e stemës“: brezat blu dhe argjendi, disqet dhe inicialet ari. Kështu duket stema e pikturuar sipas rregullave të heraldikës. Nëse pllaka ishte pikturuar dikur, në gur nuk duket.

## Para në mburojë

Në heraldikë bizanti nuk është rreth abstrakt. Emri i vjen nga monedha e arit e prerë në Bizant, dhe në stemë do të thotë pasuri, ndonjëherë edhe detyrën e arkëtarit. [5] I njëjti armorial shënon një mburojë Michieli me breza pa asnjë disk (nr. 456), pranë mburojave me pesëmbëdhjetë dhe me njëzet e një disqe (nr. 458 dhe 459). Shtëpia kishte nëntë variante të mburojës (nr. 456–464), dhe degët e saj dalloheshin pikërisht nga numri i disqeve. Guri i Ulqinit mban variantin me pesëmbëdhjetë.

## Michiel-ët në këtë bregdet

Regjistrat venedikas të zgjedhjeve, Segretario alle Voci, i shënojnë anëtarët e shtëpisë si qeveritarë të qyteteve të këtij bregdeti shtatë herë në shtatëdhjetë e dy vjet: Domenico, kont dhe kapiten i Shkodrës në 1440; Marino, podestà i Tivarit në 1454 dhe 1455; Michele, kont i Kotorrit në 1473, vdiq në detyrë në 1474; **Andrea, kont dhe kapiten i Ulqinit në 1479**; Francesco, kështjellar dhe kamerlengo i Tivarit në 1502; Federico, kamerlengo dhe kapiten i kështjellës së Kotorrit në 1512. [6] Në Ulqin është shënuar vetëm një prej tyre: Andrea.

## Andrea Michiel dhe viti 1479

Andrea Michiel, bir i të ndjerit Giorgio, u zgjodh në vitin 1479 kont dhe kapiten i Ulqinit, Conte e Capitano di Dulcigno. Zgjedhja është regjistruar në dy libra, në korrik dhe në tetor të atij viti; pasardhësi i tij Pietro Tiepolo zgjidhet në 1481, që përputhet me mandatin e zakonshëm dyvjeçar. [7] Titulli bashkonte pushtetin civil dhe ushtarak: gjykatën, administratën dhe të ardhurat e qytetit, dhe komandën mbi kështjellën, garnizonin dhe milicinë e qytetit. Në shekullin XVI kontet dhe kapitenët e Ulqinit i raportonin drejtpërdrejt Këshillit të të Dhjetëve në Venecia. [8]

Sa e vështirë ishte detyra në Ulqin e tregojnë të njëjtët regjistra: midis 1500 dhe 1520 patricët e zgjedhur e refuzuan detyrën në Ulqin nëntë herë, në vitin 1500 tre radhazi. Pranë emrave të tyre shkruesi shënon një fjalë, **„refutavit“**, refuzoi. Pranë emrit të Andrea Michiel-it kjo fjalë nuk qëndron. [9]

## Emri në gur

Qeveritarët venedikas linin emrat e tyre në Ulqin. Në murin e brendshëm të kështjellës është shkruar me tulla të kuqe emri i Giovanni Bollanit, kont dhe kapiten në 1450, dhe Pavle Mijović shënon edhe mbishkrime të tjera të rektorëve që Republika i dërgonte në qytet, si rregull për dy vjet. [10] Nën sundimin e tyre qyteti edhe u rindërtua: kisha katedrale e Shën Marisë në qytetin e sipërm u restaurua më 1510 me meritën e kapitenit venedikas Alvise Delfin. [11] Pllaka me stemën Michieli dhe inicialet A M i përket të njëjtit zakon, në formë heraldike.

Stema e shtëpisë Michieli dhe inicialet A M në të njëjtën pllakë përputhen me një emër të vetëm në listën e qeveritarëve venedikas të Ulqinit: Andrea Michiel. Prandaj pllaka i atribuohet atij dhe mandatit të tij, **1479–1481**. Vendi ku qëndronte fillimisht nuk dihet. [12] Ulqini mbeti venedikas deri në 1571; guri i ka mbijetuar edhe njeriut që e vendosi, edhe shtetit që e dërgoi.